fbpx

Unesite pojam koji tražite na našem portalu ?

Nezavisni informativni portal BISCE.BA

Društvo

POLITIČKI PLURALIZAM I PARLAMENTARNA DEMOKRATIJA U BOSNI I HERCEGOVINI U POSTDEJTONSKOM VREMENU – I DIO

KLIKNI I PODIJELI ČLANAK NA:


Facebook Viber WhatsApp

Povijesni kontekst uvođenja političkog pluralizma u Bosni i Hercegovini

Povijesni kontekst uvođenja političkog pluralizma u Bosni i Hercegovini Potkraj osamdesetih godina dvadesetog stoljeća nastaju istorijske promjene u Evropi. Dolazi do sloma socijalizma u Sovjetskom Savezu i istočnoevropskim zemljama. Ruši se Berlinski zid kao simbol hladnog rata i podjele na zapadni i istočni svijet. Istočna Njemačka postaje sastavni dio Savezne Republike Njemačke. Umjesto jednopartijske vladavine uvodi se pluralni višepartijski sistem u svim postsocijalističkim zemljama.

Jugoslovenska socijalistička federacija, nakon duže krize funkcionisanja, tokom 1990. i 1991. godine ulazi u disoluciju. Republike koje su činile jugoslovensku federaciju započele su svoju političku pluralizaciju. Najprije su to učinile Republika Slovenija i Republika Hrvatska. Ove dvije republike su tokom 1990. i 1991. godine provele višestranačke izbore i formirale novu pluralnu političku strukturu. U svojim su parlamentima unutar političke pluralizacije oblikovale i putem referenduma građana potvrdile koncepciju svog nezavisnog i suverenog razvoja.

Bosna i Hercegovina (BiH) je u proces svoje političke pluralizacije ušla sa izvjesnim istorijskim zakašnjenjem u odnosu na Sloveniju i Hrvatsku. Formiranje višestranačke strukture u Bosni i Hercegovini započelo je u prvoj polovini 1990. godine. Od maja do septembra 1990. godine formirane su političke stranke koje će sa svojim listama izaći na prve višestranačke izbore 1990.

U maju 1990. godine na osnivačkoj skupštini formirana je Stranka demokratske akcije. U julu 1990. godine formirana je Srpska demokratska stranka. Hrvatska demokratska zajednica formirana je u avgustu 1990. godine.1

Formiranje političkih stranaka u Bosni i Hercegovini odvijalo se u veoma specifičnim istorijskim okolnostima. Radi se o tome da je narastao sukob u Republici Hrvatskoj između demokratskih snaga koje su se borile za nezavisnost i suverenost Republike Hrvatske na jednoj strani i Srba u Kninskoj krajini na drugoj strani, koji su bili protiv proglašenja nezavisnosti Republike Hrvatske. Taj sukob je prerastao u agresivni rat, koji je protiv Hrvatske vodila Jugoslovenska narodna armija. Tako je stvoren strah kod građana u Bosni i Hercegovini da može biti ugrožen mir u Bosni i Hercegovini. U tom psihološkom stanju straha građana od neizvjesne budućnosti nastala je etnička homogenizacija. Građani su se sve više zatvarali u svoje etničke zajednice i pokazivali svoju nacionalnu pripadnost.

Formiranje Stranke demokratske akcije, a potom i Srpske demokratske stranke i Hrvatske demokratske zajednice na osnovi etničke pripadnosti dovelo je do formiranja političkog pluralizma na etničkoj osnovi. Bošnjaci (tada Muslimani) činili su članstvo Stranke demokratske akcije. Srbi su činili članstvo Srpske demokratske stranke, a Hrvati članstvo Hrvatske demokratske zajednice. Od svog osnivanja ove tri etničke stranke su za vodeće ideje svojih programa zagovarale nacionalne 

Istovremeno su isticale ugroženost i srpskog i hrvatskog i bošnjačkog (tada muslimanskog) naroda, naročito naspram stradanju u Drugom svjetskom ratu. Na ovaj način su novoformirane etničke stranke promovisale etnonacionalne politike i princip da etnička stranka ima ekskluzivno pravo na zastupanje nacionalnih interesa cijelog naroda. One su sebe proglasile da su “jedini i autentični predstavnici interesa tri naroda” (podvukao M. P.).2 Istovremeno su tri etničke stranke: SDA, HDZ BiH i SDS, imale punu saglasnost za dokidanje SOCIJALISTIČKOG poretka i sistema jednopartijske vladavine. Za takvu političku strategiju etničke stranke su dobile medijsku podršku, podršku evropskih demokratskih država i najzad podršku izbornog tijela.

1 Vidi: Fink, Pejanović (ur.), 2006. Razvoj političkog pluralizma u Sloveniji i Bosni i Hercegovini, Promocult, Sarajevo, Ljubljana, 47. 195 interese naroda koje predstavljaju. Zagovarale su viši nivo nacionalnih i vjerskih sloboda.

KLIKNI I PODIJELI ČLANAK NA:


Facebook Viber WhatsApp


Facebook


Izvor i autor članka: 41


NAPOMENA:


Datum objave članka: 03/11/2016


Vrijeme objave članka: 00:00


error: Upozorenje: Sadržaj je zaštićen !!